Sponsorzy

  • 1.png
  • 2.png
  • 3.png
  • 4.png
  • 5.png
  • 6.png
  • 7.png
  • 8.png

Historia Bełżyc, wsi leżącej obok ważnego wówczas szlaku handlowego, prowadzącego z Krakowa przez Sandomierz do Lublina i dalej na Ruś i Litwę, sięga czasów sprzed lokacji miasta. Najstarsza wzmianka o osadzie znajduje się w dokumencie z 1349 roku, w którym król Kazimierz Wielki – na wniosek ówczesnego właściciela wsi, Rafała z Tarnowa herbu Leliwa – przeniósł ją z prawa polskiego na niemieckie. Jako miasto, Bełżyce zostały lokowane na prawie magdeburskim w 1417 roku przez Jana Tarnowskiego, wojewodę krakowskiego i jego brata Spytka z Tarnowa herbu Leliwa, na mocy przywileju lokacyjnego króla Władysława Jagiełły. Początkowo były tzw. miastem filialnym – miały się „sądzić i rządzić na wzór Lublina”. W II połowie XV wieku miasto należało do Pileckich, od 1551 roku do Bzickich, od 1574 roku do Spinków. W XVII wieku jego właścicielami byli Orzechowscy, Gałęzowscy, Szaniawscy i Osuchowscy. W 1819 roku dobra znalazły się w posiadaniu Stanisława Kossowskiego, a następnie rodziny Brzezińskich.
Około 1425 roku w osadzie wzniesiono murowany zamek z basztą, otoczony wałami, erygowano też parafię katolicką. W tym samym okresie powstał tu prawdopodobnie kościół parafialny pw. św. Pawła, przy którym od około 1430 roku istniała szkoła parafialna. W I połowie XV wieku, dzięki nadawanym przywilejom, Bełżyce zyskały status ważnego ośrodka handlowego w regionie.
Niemal od samego początku miasto miało charakter wieloetniczny i wielowyznaniowy. Być może już od lat 20. XV wieku, a z całą pewnością od I połowy XVI wieku, obok ludności katolickiej i prawosławnej, w Bełżycach zaczęli osiedlać się Żydzi.
W XVI i XVII wieku miasto było znaczącym ośrodkiem protestantyzmu. Istniał tu zbór kalwiński, gimnazjum kalwińskie i szkoła ariańska, organizowano liczne zjazdy i synody.
Począwszy od 1648 roku, w II połowie XVII i I połowie XVIII wieku miasto było wielokrotnie niszczone w trakcie napaści zbrojnych, przemarszów wojsk szwedzkich, rosyjskich, polskich i litewskich, rekwizycji
i grabieży, a także w wyniku pożarów i powtarzających się epidemii. W 1662 roku, na fali kontrreformacji, z miasta zostali wypędzeni arianie.
W 1796 roku Bełżyce znalazły się w zaborze austriackim, od 1810 roku należały do Księstwa Warszawskiego, a od 1816 roku – do Królestwa Polskiego. W 1869 roku, w ramach represji po powstaniu styczniowym, Bełżyce straciły prawa miejskie. W 1913 roku podupadająca osada została zniszczona przez pożar.
W okresie międzywojennym Bełżyce były niewielką osadą zamieszkiwaną w znaczniej części przez ludność żydowską. Działały tu liczne sklepy, rozwijało się też rzemiosło, a także przemysł. W latach 30. powstała tu elektrownia, dostarczająca prąd do okolicznych miejscowości.
Miasto zostało zajęte przez Niemców we wrześniu 1939 roku. W grudniu 1940 roku w Bełżycach powstało getto, w którym, oprócz żydowskich mieszkańców samych Bełżyc i okolicznych miejscowości, przebywali także Żydzi z Lublina, Krakowa i Szczecina oraz Żydzi z przesiedlonych terenów Rzeszy. Większość żydowskich mieszkańców Bełżyc została zamordowana w obozie zagłady w Sobiborze, część zginęła też na Majdanku.
Bełżyce zostały wyzwolone przez Armię Czerwoną 26 lipca 1944 roku. W czasie działań wojennych i okupacji zginęło ponad 60 proc. mieszkańców miasta (około 4200 osób).
Od roku 1955 Bełżyce były miastem powiatowym, w 1958 roku odzyskały prawa miejskie.

Źródło: Teatr NN

Odsłony: 323